محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1400

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

قلعهء عالى كه در ساحل انزلى داشت رفته با چند فروند كشتى و جمعى سپاه در آنجا پناه جست . مصطفى قلى خان با سفاين خود را بدآنجا رسانيده باز نايرهء قتال بناى اشتعال را گذاشت . هدايت اللّه خان در ثانى مقهور گرديد و به وسايل زوارق فرار نمود . اتّفاقا دريا متموّج بود و باران مىباريد . سفينه‌اى كه خزينهء نفايس و جواهر او بود غرق شد و هدايت اللّه خان نيز به زخم گلوله از پا درآمده در آب افتاد . ملّاحان جسد او را از آب بيرون آوردند و در ساحل انزلى به خاكش سپردند و تفصيل اين فتوحات را به عرض آستان شهريار عظيم الشأن رسانيدند - هم در اين اوان نواب عليقلى خان قاجار و على خان خمسه‌اى افشار به تدمير سركشان لرستان و اهواز و خوزستان و نظم و تصفيهء آن حدود و سامان روانه شدند ، و موكب همايون بعد از آنكه نواب مصطفى قلى خان راه گيلان پيش گرفت و نواب عليقلى خان و على خان خمسهء افشار روانهء محلّ مأموريت خود شدند به مقرّ سلطنت معاودت فرمود . و سليمان خان قوانلو بعد از تصفيهء گيلان به حكومت اين ايالت منصوب گشت . و نوّاب عليقلى خان نيز مظفّر و منصور از لرستان و خوزستان بازگشت - وفات آقاجانى متخلّص به سايل - وفات فيضعلى شاه اصفهانى پدر نور على شاه از عرفاى معروف . اروپا - ( انگليس ) - فرمانفرماى هندوستان به جهت تعدياتى كه در اين مملكت نموده مغضوب دولت مىشود - جمعيّت مملكت انگليس در اين سال بيست و چهار كرور و سيصد و سى و ششهزار و نهصد و سى و دو نفر است . ( هلاند ) - شورش مردم بر ضدّ والى - ميانجيگرى دولت فرانسه ما بين دولت هلاند و اطريش . ( ايطاليا ) - سفاين جنگى ونيز به سواحل تونس حمله مىبرند . [ سنهء 1201 هجرى - سنهء 1786 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اين سال بعد از عيد سعيد نوروز موكب فيروزى كوكب حضرت شهريارى از مقرّ سلطنت به جانب اصفهان انتهاض فرمود ، و در روز عرض لشكر على خان خمسه‌اى بنابر جرايم و خلافى كه از او به ظهور رسيده بود از حليهء